G ü r c a n   B a n g e r

Eskişehir’in Sosyo-Ekonomik Sorunları

Eskişehir’in kaynak sorunları arasında ilk dikkatimi çeken nokta, il nüfusunun kent merkezinde yoğunlaşmış olması idi. İl nüfusunun merkez ilçe ve diğer ilçeler arasındaki aşırı dengesiz dağılımı, oluşumu ve sonuçları açısından önümüzdeki dönemde ciddiyetle ele almamız gereken konular arasında geliyor.

Eskişehir’den dışarıya doğru nitelikli genç insanların göç ediyor olması ise bir diğer önemli nokta olarak dikkatimizi çekti. Anlaşılıyor ki, Eskişehir ekonomik ve sosyal yaşamı nitelikli beyinleri kendinde tutmak için yeterli kaynağa sahip değil. Bu bağlamda bir diğer ilginç nokta ise Eskişehir’in aldığı göçün niteliğidir. Eskişehir, nitelikli genç insanları dışarı verirken göç olarak eğitimsiz ve sermayesiz nüfus kitlelerini alıyor. Bu durum, Eskişehir’i erozyona uğratan sosyal gerçeklerden bir diğeri olarak görünüyor.

Kadın istihdamının her zaman çok önemli olduğunu öngörmüşümdür. Ama ne yazık ki, Eskişehir, kadınların ekonomik yaşama ve istihdama düşük oranda katıldıkları iller arasında geliyor. Kent merkezi açısından da bu gerçek doğrulanıyor.

Bilindiği gibi, Eskişehir henüz bir üniversite kenti olamasa da bir öğrenci kenti olma yolunda önemli mesafeler kaydetti. Ama ilginç bir gerçek olarak ilimizde öğrencilerin işgücüne katılımı son derece düşük. Özetle; kent ekonomisi, kısmi zamanlı olarak değerlendirebileceği önemli bir kaynağı heba ediyor.

Eskişehir’in bir ücretliler ve emekliler kenti olduğunu giderek kamuoyu öğreniyor. Diğer yandan Eskişehir’deki oranı yüksek olan genç emeklilerin üretken ekonomiye dahil olamadıkları da bir diğer gerçek olarak kendini belli ediyor.

Sık sık konuşma ve yazılarımda da sözünü ettiğim gibi Eskişehirli işgören (işçi, memur) olma konusunda çok hevesli. Özellikle genç insanlar kendi işlerini kurmak yerine bir kamu kuruluşunda işçi veya memur olarak çalışmayı tercih ediyorlar. Eskişehir’in girişimcilik eğiliminde ciddi sorunlar var. Acil önlemler almamız gerekiyor.

Eskişehir kırsalı hakkında yazdıklarımı hatırlayacaksınız. İl merkezi gelişmiş olmasına karşın Eskişehir kırsalında çok ciddi sorunlar var. Bu sosyal gerçek, kendini ilçeler arasındaki gelişmişlik düzeyi olarak da ifade ediyor. Eskişehir’in ilçeleri ülke ölçeğinde 3’üncü veya 4’üncü sınıfta yer alıyorlar.

Eskişehir’de tasarruf ve yatırım eğilimlerinin son derece düşük olduğu bir diğer gerçek. Bu olguyu, ilde kullanılan banka kredi tutarları ve bankalardaki mevduat miktarları oranı ile de doğrulamak mümkün. Bu bağlamda Eskişehir sanayi ve ticaret mensuplarının atılımcı, girişimci, birliktelikçi ve risk alabilir olmadıklarını da belirtmemiz gerekir.

TV programında Sayın Prof. Kaya’nın dikkatimi çektiği bir nokta, Eskişehir’de insanların genç yaşlarda evlenmeleri ve erken yaşta yüksek oranda boşanmaları oldu. Bu olguyu incelemeye değer buluyorum. Üniversitelerimizde sosyal dallarda araştırma yapan, lisans sonrası çalışmalarda bulunan kişilere bu konunun incelenmesini öneririm.

Son olarak ; başta kamu birimleri olmak üzere Eskişehir’de kaynak israfının yüksek düzeylerde olduğunu ve acilen savurganlığın önüne geçilmesi için önlemler alınması gereğini belirtelim.