G ü r c a n   B a n g e r

Kentleri Karşılaştırmak

Bu bağlamda Eskişehir’in hangi doğal üstünlüklere ve zayıflıklara sahip olduğu konusunun ilginç bir araştırma malzemesi olacağına eminim. Kentin bir geleceğe doğru stratejik yürüyüşünde kent yöneticilerinin bu envanteri bilmesinde yarar var.

Bir kentin karşılaştırmalı üstünlüğünün bir diğer göstergesi ulaşımdır. Eskişehir, kara ve demir yolları açısından olumlu bir noktadadır. Bu avantajını yükseltmek için, denize çıkışı olan Bursa bağlantısının iyileştirilmesi ve hava yolu ulaşımının sağlanması gerekmektedir. Kırsal yörelerle olan ulaşımın iyileştirilmesi ise, kent merkezine göre daha yoksul olan ilçe, belde ve köylerin yoksullukla boğuşan durumunu olumlu yönde etkileyebilir. Sözün kısası; kentin ulaşımı önemli bir üstünlük göstergesidir.

Karşılaştırmalı üstünlükler yaklaşımında üçüncü ölçüt, girişimci ruh özelliğidir. Bu konu, neredeyse Eskişehir’de sosyal ve siyasal alanlarda söz söyleyen herkesin diline sakız olmuş durumdadır. Gerçekten ekonomisinin gelişim tarihi itibarıyla da Eskişehir ücretli ve emekli bir kent olma talihsizliğine uğramıştır. Anlaşılan, bir dönem kamu yatırımlarıyla yetinmiş olması kentteki girişimci yönelimlerin gelişmesini önlemiştir. Doğrusu; bugün de kentli bireylerin bu yönlü çok fazla teşvik edildiklerini söyleyemeyiz. Bu bağlamda tüccar, sanayici, iş insanı örgütlerinin gerekli öncülük görevini yapmakta yıllar boyu bir beceriksizlik açmazı içinde olduklarını da hatırlayalım.

Kentin girişimci ruhu ile daha fazla söz söyleyebilmek için tasarruf, yatırım, tüketim eğilimleri ile şirket yapıları, sermayeleri ve banka ilişkileri gibi konularda ayrıntılı çalışmalar yapmaya ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Bu araştırmaların ülkenin başka kentleri ile karşılaştırmalı olarak yapılması, bazı yerel ve bölgesel gerçeklerin daha kolay kavranması açısından yararlı olacaktır.

Bir kenti diğerleri ile karşılaştırmanın ayrı ama yakından ilişkili iki faktörü daha var: Teknolojik gelişme ve buluşların mekansal dağılımı. Bunlar, iki üniversitesi ve ağırlıklı olarak yan sanayi de olsa, belli bir sanayi alt yapısı olan Eskişehir için en önemli faktörler arasında yer alırlar.

Eskişehir Sanayi Odası’nın teknopark konusundaki girişimlerini bilmekteyiz. Ama bu çabaların kentin bu alandaki üstünlüğü elinde tutması için yeterli olmayacağı ortadadır. Teknoloji ve buluşçuluk faktörlerinin ilimiz açısından daha geliştirilmesi için üniversitelerimizin ticaret ve sanayi ile iç içe geçebileceği yeni mekanizmalara gerek vardır. Bu amaçlar için mevcut enstitülerin kullanılması, yenilerinin kurulması ve akademik çevrelerin Eskişehir ekonomisi ile ilişkilerinde daha girişimci olması beklenir.

Son olarak; yukarıda sözünü ettiklerimin öncelikle ve kaçınılmaz biçimde bir kent vizyonuna oturması gerekir. Genel anlamda paylaşılabilen bir “kent geleceği” bakışına…