G ü r c a n   B a n g e r

Neredeyiz?

Ekonomik gelişimin neresinde olduğumuz da benzer biçimde saptanır. Başka, il, bölge ve ülkelere bakarak gelişmişlik düzeyi belirlemesi yapılır.

Kurumsallaşma

Ekonomik gelişmişliğin bir göstergesi olan şirketlerin duruşu ise kurumsallaşma ile ölçülür. Kurumsallaşmış şirket yapıları, ele alınan bölge için önemli göstergelerden birisidir.

Şirketlerin kurum haline gelip gelemedikleri hakkında yorum yaparken öncelikle şirket yaşı ele alınır. Aile şirketi niteliğinden sıyrılıp kurum haline dönüşüp dönüşmedikleri de ciddi bir ipucudur.

Eskişehir

Eskişehir sanayi ve ticaretinin belirgin özelliklerinden birisi, aile şirketlerinin yaygın olmaya devam etmesidir. Genelde yerel şirketler, iki nesillik bir ömrün ötesine henüz ulaşamamış.

Eskişehir’deki aile şirketleri yapısının incelenmesinin daha somut veriler sağlayacağını düşünmekle birlikte bazı gözlemlerimi sıralamak isterim.

Bu tür şirketlerde ailenin yaşam vizyonu ile şirketin yaşam vizyonu, genelde çakışıktır. Politikalar, ailede ve işte paralel olarak yürütülür.

Bu çakışık politika yaklaşımı, şirket yönetimlerinin de aile üyeleri tarafından paylaşılmasına neden olur. Aile bireyleri, çoğu zaman yöneticilik ve kalifiye işçilik fonksiyonlarını birlikte yürütürler. Eğer sınai bir iş yapılıyorsa, teknik birikimi olmayan aile bireylerinin muhasebe gibi işlerde yer alması sağlanır.

Gözlemleyebildiğim aile şirketi yapılarında genç (yeni) nesle çok fazla seçme şansı bırakılmadığı izlenimindeyim. Adeta gençler, “görev gereği” aile işini sürdürme sürecine girmektedirler.

Değişim

Yerel şirketlerimiz bilişim teknolojilerine çalıştıkları büyük ulusal şirketler veya dış ticaret bağlantılarının zorlamaları karşısında geçtiler. Özetle; yerel şirketlerimizin bilişim ve iletişim teknolojilerine yakınlaşmalarında dış dinamik etkili oldu.

Aile şirketlerinden kurumsal nitelik kazanmış şirketlere doğru dönüşümde de dış dinamik etkili olmaya devam ediyor. Yabancı dil, tanıtım ve pazarlama gibi bilgiler, geleneksel şirket yapılarını zorlamaya başladı. Bu nedenle şirket yapıları dönüşürken yönetim yapılanmalarında da gözle görünür değişiklikleri fark edeceğimiz bir sürece girdik.

Örneğin AB ile ilişkilerimiz ne yönde gelişirse gelişsin, bu değişim süreci, şirket yapılarında farklılaşma yaratmaya devam edecek. Yeni dönemde şirketlerimiz, ya yenilenecek ya da durdukları pozisyonları kaybedecekler. Üçüncü bir seçenek yok gibi…