G ü r c a n   B a n g e r

Ne Yapmalı?

Eskişehir kırsalı da dâhil olmak üzere ülke tarımının önünde ciddi sorunlar olduğunu yazıp duruyorum. Ne yapılması gerektiğini bilip içini rahatlatmak isteyenler için bu yazıda “ne yapmalı” konusundan söz edeceğim.

Sıklıkla ifade ettiğim gibi kent sorunlarını çözmek isteyen bir zihniyet öncelikle kırın sorunlarını çözmek zorundadır. Bu bağlamda tarım ve hayvancılığın sorunları, hem kır hem de kentler açısından önem göstermektedir.

Ülkenin acil ilgi bekleyen sorunlarından birincisi sosyal göçtür. Kırdan kente, karadan denize, Doğu’dan Batı’ya bu göçü durdurmadan (hatta mümkün olduğunda tersine çevirmeden) diğer sorunların üstesinden gelinmesi olanaklı değildir. Kırsal bölgeler, insanların göç etmesini önleyecek biçimde cazip kılınmalıdır. Bu konuda “icat / keşif” yapmaya gerek de yoktur; Dünya deneyinde aranan örnekler bulunabilir.

Bu arada kent altyapılarının sosyal göçü karşılayabilecek kadar güçlendirilmesi de ihmal edilmemeli, derim. Ama kente göçün özendirilmemesi, daima akılda olmalı. Tarım sektörünün kurtuluşu da sosyal göçün ne halde olduğu ile çok yakından ilintili.

Ülkenin pek çok sorununun çözüm anahtarı eğitimdir. Ne yazık ki, eğitim konusunda ilerlemek yerine, artan nüfus kalabalığı içinde kaliteyi kaybediyoruz. Bu bağlamda genel eğitim kalitemizi yükseltmeyi denerken, diğer yandan da tarım eğitimi konusunda ciddi mesafeler almalıyız.

Planlama anlayışını tarım ve hayvancılık sektörlerine sokmak zorundayız. Bu planlamada tarıma dayalı sanayi ciddi anlamda yer almalıdır. Eskişehir’de kamu projelerinin pek hızlı yürüdüğünü söyleyemesek de, hayvancılık üzerine faaliyet gösterecek Beylikova Sanayi Bölgesi gibi projeler hızlandırılmalıdır. Yine bu konuya bağlı olarak; tarıma dayalı sanayi ve ilintili diğer endüstrilerin öncelikle sektörel olarak (bunun ardından bölgesel uygulamalar da yapılabilir) desteklenmelidir.

2023 Vizyonu çalışması türünde faaliyetleri sıklıkla göremiyoruz. Söz konusu vizyona eşlik edecek biçimde genel sanayi ve tarım / hayvancılık ana gelişme planlarının yapılması acil önemdedir. Bölgeler ve iller, bu konuda kendilerine düşen yerel çalışmaları hızla yerine getirmelidirler.

Pek çok ildeki üniversite ve yüksek okullarımız, tarım, hayvancılık ve sanayinin oldukça uzağındadırlar. Reel ekonomi ile üniversitelerin içiçe geçmesi başarıyla gerçekleştirilememiştir. Bu konuda ortak çalışma ve işbirliği modelleri geliştirilmesi zorunludur.

Dünya üzerindeki yönelimlerden anlaşılıyor ki, önümüzdeki dönemde gıda sektörü başı çeken, yüksek katma değerli önemli sektörler arasında yer alacaktır. Bu fasılda olmak üzere ekolojik / organik tarım her geçen gün daha fazla ilgi görecek, kazanç sağlayacaktır. Tarım sektörümüzün önündeki ciddi açılımlardan birisi budur.

Teşvik Yasası’ndan Eskişehir’i yararlandırmamak için kafa yoranlar, ilin kırsalını ve ildeki tarım insanlarının durumunu bilseler, belki de yüzleri kızarırdı. Yaptıkları ciddi yanlışlar nedeniyle…