G ü r c a n   B a n g e r

Yunus Emre

Etnik kimliğe dayalı kültürel etkinlikleri saymazsanız, bu bölgede Yunus Emre’yi anma törenleri kadar halkın sahip çıktığı bir başka sosyal faaliyet görmek mümkün değildir. Her yıl 6 Mayıs ile başlayan haftada Yunus Emre’nin sevenlerini, mezarı başında coşkuyla onu anarken görmek mümkündür. Bizim Yunus’un halkla nasıl içiçe geçtiğini görmek için, özellikle anma törenleri sırasında (önceki adı Sarıköy olan) Yunus Emre Beldesi’ni ziyaret etmenizi öneririm.

Benim gördüğüm kültürel etkinlikler arasında halkın kendiliğinden ve kitlesel olarak ziyaret ettiği yerler arasında Yunus Emre Külliyesi ile Seyitgazi’deki Seyit Battal Gazi Külliyesi’nin özel bir yeri var. Bu iki yer, kültür ve inanç anlamında halk için gerçek bir ziyaret ve ibadet yeri özelliği taşıyor.

Çoğu kutlama veya anma töreni, devletin resmi zevatı ile yapılan soğuk, cansız bir havada geçiyor. Bir anlamda bürokrasinin sevimsizliğini yansıtıyor. Yunus Emre’yi anma töreninde de bunu gözlemek mümkün. Bir yandan resmi bir tören sürdürülürken, diğer yanda halk kendi coşkusu içinde Yunus’a olan sevgisini gösteriyor. Kendi sosyal ve kültürel etkinlikleri içinde Yunus’a olan sıcaklığını günlük yaşamının olağanlığı ile hamur ediyor.

Konya için Mevlâna ne ise, Eskişehir için Yunus Emre odur. Hatta Yunus’un hak insanı olmak yanında yoksul halka mal olmuş halk şairi olarak fazlası vardır, eksiği yoktur. Yunus konusunda eksiği olan Eskişehir’dir. Ne yazık ki, Eskişehir’in yöneticileri, seçilmiş temsilcileri, güç odakları ve lobileri, Yunus’un öneminin yeterince farkına varamamışlardır. Yunus’u Eskişehir’in marka unsurlarından birisi olarak yaşatmak, her zaman az sayıdaki özverili insanın çabası olarak kalmıştır.

Ne ilin üniversitelerinin, ne yerel yönetimlerinin, ne de basınının Yunus’un bir Dünya figürü olarak tanıtmak için yeterli bir canlılık ve girişkenlik içinde olduğunu söyleyemeyiz. Yunus’la ilgili projeler, daima İl Özel İdaresi’nden ayrılacak kısıtlı miktarlardaki kaynaklarla (veya bir kaç meslek odası ile özverili işadamının katkılarıyla) çözülmeye çalışılmıştır. Özetle; Eskişehir, kendi özdeğeri olan Yunus Emre’nin yeterince farkında ve bilincinde değildir.

Eğer kentin kitapçılarında Yunus Emre ile ilgili raflar dolusu farklı kitaplar bulamıyorsanız, CD / DVD satan işyerlerinde Yunus’un ilahilerinin çeşitliliğini göremiyorsanız, İnternet’te Yunus ile ilgili çok sayıda site yoksa, üniversitelerimizde Yunus üzerine çok sayıda ve değişik dillerde bilimsel çalışma yapılmamışa, yine bu üniversiteler her yıl Yunus Emre kongre ve sempozyumları gerçekleştirmek için yarışmıyorsa Yunus’a karşı kayıtsız kalıyor ve haksızlık ediyorsunuz demektir. Kaynak bulunamadığı iddiası, Yunus Emre’yi akıldan ve gönülden uzak tutmak için geçerli neden olamaz.

Yunus Emre; bayrak gibi, vatan gibi bize ait olan bir değerdir. Onu farklı veya tek yönlü olarak yorumlayan insanlar olacaktır. Onun dinsel yönünü fazlasıyla öne çıkaranlar bulanabilirken, diğer yandan yalnız bir halk şairi veya Türkçe edebiyat dilinin kurucusu ve söz ustası olarak görenler de olacaktır. Yunus Emre, bunların hepsidir. Yunus Emre, Eskişehir’in kültürel ve sosyal çimentosudur. Onu; bir Dünya figürü yapan ana faktör, bu birleştirici yönüdür. Eğer Eskişehir, bir kent ve toplum olarak daha ileri sosyal pozisyonlarda bulunacaksa, Yunus Emre’yi fikren ve ruhen bu sürecin paydaşı yapmak zorundayız.